Yağmurdan sonra ortaya çıkan o toprak kokusunun adı “petrikor”.
Yağmur damlaları kuru toprağa düştüğünde, bitki yağları ve bakterilerin ürettiği geosmin açığa çıkar; ortaya da o eşsiz toprak kokusu çıkar.
Toprakta yaşayan Streptomyces gibi bazı actinomycete bakterileri ve mantarlar, metabolik faaliyetleri sırasında geosmin adı verilen kimyasal bir bileşik üretirler.Buharlaşma: Kuru havalarda bu bakteriler spor üretir ve kuraklık döneminde toprakta geosmin birikir. Yağmur damlaları toprağa çarptığında bu bileşiği ve bitki yağlarını havaya aerosol (hava çözeltisi) olarak salar.İnsan Algısı: İnsan burnu, çok eser miktardaki (trilyonda birkaç oranındaki) geosmin kokusuna karşı bile son derece hassastır. Bu nedenle yağmurun yaklaştığını veya yeni başladığını bu koku sayesinde çok hızlı fark ederiz.
Romatizmal ağrılar ve yağmur arasındaki ilişki psikolojik değil, tamamen fizikseldir. Yağmurdan önce düşen hava basıncı (barometrik basınç) ve artan nem, halihazırda iltihaplı olan eklemlerde sıvıların genleşmesine ve sinirlerin uyarılmasına neden olarak ağrıları tetikler.
Yağışlı havalardan önce barometrik basınç düşer. Bu durum, eklemleri çevreleyen dokuların hafifçe genişlemesine yol açar.Hassasiyet Artışı: Romatizma nedeniyle iltihaplı olan eklemlerde, doku genişlemesi gerginliği ve hassasiyeti artırır.Eklem Sıvısının Yoğunlaşması: Soğuk ve nemli havalar, eklem sıvısının sertleşmesine ve eklemlerin hareketini zorlaştırmaya neden olur.
Hareket Edin: Aktif dönemlerde dinlenmek şart olsa da, uzmanlar tarafından tavsiye edilen yürüyüş, bisiklet ve yüzme gibi düzenli egzersizler esnekliği korumaya yardımcı olur.Beslenme: Akdeniz tipi beslenme, eklemlere binen yükü hafifletmeye ve iltihaplanmayı kontrol altına almaya destek olabilir. Omega-3 yağ asitleri içeren besinlere ağırlık verilmesi önerilmektedir.
Ayın evreleri ve romatizma arasında tıbbi bir kanıt yoktur. Eklem ağrıları genellikle ayın çekim gücünden değil, yağmurlu veya soğuk havalarda düşen barometrik basınçtan (hava basıncı) etkilenir. Basınç düşünce eklem sıvısı ve çevre dokular genleşerek hassasiyeti artırabilir.
Hava Basıncı (Barometrik Değişimler): Alçak basınçlı, soğuk ve yağışlı havalar eklem içi dokuları uyararak ağrıları artırabilir.Nem ve Isı: Yüksek nem ve ani ısı değişimleri eklemlerdeki hareket kısıtlılığını tetikleyebilir.
Şişlik, 30 dakikadan uzun süren sabah tutukluğu ve geceleri artan ağrılar iltihaplı romatizma belirtisi olabilir.
Eklem Sıvısı: Soğuk ve nemli hava eklem sıvısının daha yoğun bir kıvama gelmesine neden olarak hareketleri zorlaştırır.Kas ve Tendon Kasılması: Düşük sıcaklık ve yüksek nem, kasların ve tendonların büzülmesine yol açarak eklemlere binen baskıyı artırır.
Ağrıları hafifletmek için bulunulan ortamın nem seviyesini kontrol altında tutmak, eklemleri sıcak tutmak ve düzenli egzersiz yapmak önemlidir.
Hiç yorum yok:
Yorum Gönder